Obowiązkowy audyt energetyczny przedsiębiorstwa
Audyt ustawowy · art. 36 · cała Polska
Za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa Prezes URE może nałożyć karę do 5% przychodu z poprzedniego roku. Ta sama kara grozi, gdy audyt jest zrobiony, ale nikt nie wysłał zawiadomienia do URE w ciągu 30 dni. Nowelizacja dokłada trzecie ryzyko: próg 10 TJ zużycia, który wciągnie w obowiązek firmy średnie, o ile mają halę, chłodnię albo flotę.
0 złsprawdzenie obowiązku
10 TJpróg z projektu nowelizacji
MRiT 19696audytor z rejestru
Zadzwoń: 22 60 22 997 → Wyślij faktury za media
5,099 opinii w Google·201 audytów w terenie, 8 900+ świadectw
Czym jest audyt energetyczny przedsiębiorstwa
Obowiązkowy audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura z ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (art. 36–39). Jej cel: ocenić efektywność energetyczną przedsiębiorstwa, czyli ustalić, ile energii firma zużywa w budynkach, instalacjach i transporcie, i wskazać przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej wraz z możliwymi do uzyskania oszczędnościami energii. Przepisy wdrażają dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/1791, a standardem wykonania jest norma PN‑EN 16247. Wytyczne dla audytorów publikuje Krajowa Agencja Poszanowania Energii (KAPE). To inny dokument niż audyt jednego budynku pod dotację i inny niż świadectwo energetyczne, o czym niżej.
Kto musi przeprowadzić audyt energetyczny: duży przedsiębiorca
Dziś obowiązek dotyczy dużego przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Wystarczy spełnić jeden z dwóch warunków w którymkolwiek z dwóch ostatnich lat obrotowych: średniorocznie 250 lub więcej pracowników, albo roczny obrót netto powyżej 50 milionów euro i jednocześnie suma aktywów bilansu powyżej 43 mln euro. Mały lub średni przedsiębiorca jest z obowiązku wyłączony. Firma z 260 osobami na etatach i małym zużyciem energii jest w obowiązku, a hurtownia z chłodnią i 40 pracownikami nie.
Ten drugi przypadek zmienia projekt nowelizacji (UC77). Kryterium wielkości firmy zastępuje kryterium zużycia: kto zużywa średnio ponad 10 TJ energii rocznie (ok. 2 778 MWh, licząc prąd, gaz, ciepło i paliwa razem), robi audyt co 4 lata. Powyżej 85 TJ dochodzi obowiązek wdrożenia systemu zarządzania energią. W projekcie widniał termin 11 października 2026 r. Stan na wrzesień 2026: ustawa jest nadal w procesie legislacyjnym, ten termin nie zostanie utrzymany, a finalizacji spodziewamy się pod koniec 2026 roku. Zmieni się data, nie kierunek.
Kogo to wciągnie? Od wiosny najczęściej dzwonią firmy z 60 do 200 pracownikami, które nigdy nie były „dużym przedsiębiorcą” i nigdy nie liczyły energii w terajdżulach. Zakład z piecem gazowym, hurtownia spożywcza, firma transportowa. Prześlij faktury, policzymy bez opłat.
Jak policzyć, czy przekraczasz 10 TJ
Wszystko sprowadza się do gigadżuli. 1 TJ to 1 000 GJ, więc próg 10 TJ to 10 000 GJ w roku. Każdy nośnik przeliczasz osobno i sumujesz.
| Nośnik | Jednostka na fakturze | Przelicznik na GJ |
|---|---|---|
| Energia elektryczna | MWh (lub kWh) | 1 MWh = 3,6 GJ |
| Gaz ziemny | kWh lub m³ | kWh × 0,0036; przy m³ ok. 0,0384 GJ/m³ (współczynnik z faktury) |
| Ciepło sieciowe | GJ | bez przeliczania |
| Olej napędowy (flota, wózki, agregaty) | litry | ok. 0,036 GJ/l |
| Próg | 10 TJ = 10 000 GJ ≈ 2 778 MWh | |
Policzmy na głos. Hala produkcyjna: 1 200 MWh prądu rocznie, czyli 1 200 × 3,6 = 4 320 GJ. Do tego 25 000 m³ gazu × 0,0384 = 960 GJ. I 40 000 litrów oleju napędowego do wózków i dwóch dostawczaków: 40 000 × 0,036 = 1 440 GJ. Suma: 6 720 GJ, czyli 6,72 TJ. Poniżej progu.
Ta sama firma z własną flotą 30 ciężarówek ląduje wyraźnie powyżej 10 TJ, bo 30 zestawów pali setki tysięcy litrów rocznie. To najczęstsza pułapka: prezes liczy prąd i gaz z hali, a o diesla z floty nikt nie pyta.
Co musi zawierać obowiązkowy audyt energetyczny (art. 37)
Ustawa wymaga, by audyt zawierał „szczegółowy przegląd zużycia energii w budynkach, instalacjach i transporcie, łącznie za co najmniej 90% całkowitego zużycia energii”. Ma się opierać na danych mierzonych i możliwych do zidentyfikowania, nie na szacunkach z katalogu. Przedsięwzięcia ocenia się analizą kosztową cyklu życia (LCC), nie prostym okresem zwrotu. Wynikiem ma być informacja o możliwych do uzyskania oszczędnościach energii.
W praktyce raport ma bilans energetyczny po nośnikach i obszarach, wskaźniki dla budynków i linii, listę przedsięwzięć z kosztem i oszczędnością oraz termowizję. Te 90% trzeba udokumentować: jeśli flota to jedna trzecia zużycia, audyt bez transportu nie spełni ustawy. Widziałem raporty innych wykonawców, które kończyły się na budynkach, bo tak było wygodniej. Metodykę opisujemy na stronie na czym polega audyt energetyczny.
Terminy, zawiadomienie URE i kary
Co 4 latacykl audytu
Audyt wykonuje się raz na 4 lata. Jeśli ostatni raport ma datę z 2022 roku, następny musi być gotowy w 2026.
30 dnizawiadomienie Prezesa URE
Przedsiębiorca zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, w terminie 30 dni od dnia zakończenia audytu, o jego przeprowadzeniu i przekazuje informację o możliwych do uzyskania oszczędnościach energii. To obowiązek firmy, nie audytora, ale zawiadomienie przygotowujemy razem, żeby data z raportu zgadzała się z datą w piśmie.
Do 5% przychodukara z art. 39
Prezes URE może nałożyć karę pieniężną do 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy z poprzedniego roku. Dotyczy to braku audytu i braku zawiadomienia w terminie. Dla firmy z obrotem 80 mln zł górna granica to 4 mln zł.
System zarządzania energią a obowiązek audytu
Zwolnienie jest jedno. Przedsiębiorca, który ma wdrożony system zarządzania energią (ISO 50001) albo system zarządzania środowiskowego (EMAS), nie musi robić osobnego audytu, o ile w ramach tego systemu audyt energetyczny został przeprowadzony. Sam certyfikat na ścianie nie wystarczy, za nim musi stać audyt zgodny z art. 37, w tym te 90% zużycia. Po nowelizacji próg 85 TJ zamienia zwolnienie w obowiązek: największe zakłady będą musiały taki system mieć. Firmy poniżej 10 TJ wypadną z obowiązku niezależnie od zatrudnienia, ale do uchwalenia obowiązuje stara zasada 250 pracowników.
Jak przeprowadza się audyt energetyczny przedsiębiorstwa
Ustawa mówi, kto może to robić: „podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, posiadający wiedzę oraz doświadczenie zawodowe w przeprowadzaniu tego rodzaju audytu”. Własny dział techniczny odpada. U nas przebiega to tak:
- Sprawdzenie obowiązku, 0 zł. Przesyłasz faktury za prąd, gaz, ciepło i paliwo z 12 do 36 miesięcy oraz dane o zatrudnieniu. Przeliczamy na TJ i w ciągu 24 godzin wiesz, czy jesteś w obowiązku dziś, po nowelizacji, czy wcale.
- Lista obiektów i wycena. Budynki, linie technologiczne, każda większa instalacja (sprężarki, chłodnie, wentylacja), flota. Ustalamy, co wchodzi w 90% zużycia, i na tej podstawie podajemy koszt audytu oraz termin.
- Wizja lokalna i obliczenia. Pomiary na miejscu, termowizja, odczyty liczników i podliczników, rozmowa z utrzymaniem ruchu. Modele budynków w ArCADia‑TERMOCAD, bilans energetyczny całego przedsiębiorstwa, przedsięwzięcia z analizą LCC.
- Raport i zawiadomienie URE. Raport wg PN‑EN 16247 plus gotowe zawiadomienie do Prezesa URE z informacją o oszczędnościach. Pilnujemy razem terminu 30 dni.
Koszt audytu ustawowego
Audyt ustawowy przedsiębiorstwa
wycena indywidualna
Koszt audytu zależy od liczby obiektów, złożoności procesów i tego, czy transport wchodzi w bilans. Wycenę netto dostajesz po przesłaniu faktur i listy obiektów, zwykle w ciągu 24 godzin.
- sprawdzenie obowiązku i przeliczenie na TJ: 0 zł
- zgodność z art. 36 i 37, PN‑EN 16247
- zawiadomienie URE w pakiecie, ważność 4 lata
Audyt pojedynczego budynku firmowego
inna usługa
Jeśli potrzebujesz audytu jednej hali lub biurowca pod dotację, pożyczkę albo ulgę termomodernizacyjną, cennik i zakres są na stronie audyt energetyczny przedsiębiorstwa: cena.
Koszt audytu ustawowego jest kosztem uzyskania przychodu.
Przykład z Piaseczna: co wychodzi, gdy policzy się wszystko
Zakład w Piasecznie: biurowiec i dwie hale magazynowe z 2003 roku. Zarząd zakładał, że w raporcie wyjdą ściany, bo „stare”. Ściany wyszły dobrze: U = 0,17 W/(m²·K). Energia uciekała gdzie indziej.
1 985 m²powierzchnia jednej hali
70%energii pierwotnej hali szło na oświetlenie
U = 2,0drzwi zewnętrzne, jedyna przegroda poniżej normy
EP hali: 133 kWh/(m²·rok). W audycie ustawowym taki wynik ma dwie konsekwencje. Lista przedsięwzięć zaczyna się od LED i czujników obecności, a ocieplenie ląduje na końcu tabeli LCC. A informacja o oszczędnościach, którą firma wysyła do URE, jest konkretna: tyle MWh rocznie na oświetleniu, tyle na drzwiach i bramach. Tego wymaga art. 37, a nie ogólnika „zaleca się termomodernizację”.
Audyt energetyczny budynku, świadectwo energetyczne a audyt przedsiębiorstwa: różnice
Te trzy dokumenty często się mylą, a każdy służy czemu innemu. Audyt przedsiębiorstwa obejmuje całą firmę (budynki, instalacje, transport) i trafia do URE. Audyt energetyczny budynku jednorodzinnego do programu Czyste Powietrze robi się wg rozporządzenia z 2009 r., z dokumentem podsumowującym na obowiązującym wzorze, i dotyczy jednego domu. Świadectwo energetyczne to z kolei dokument o charakterystyce energetycznej budynku przy sprzedaży lub wynajmie, bez listy przedsięwzięć. Duża firma może potrzebować wszystkich trzech, ale żaden nie zastępuje pozostałych. Więcej o audycie hali czy biurowca pod dotację: audyt energetyczny przedsiębiorstwa i audyty do programów dotacyjnych.
Jakub Stępniewski, audytor energetyczny (wpis do rejestru MRiT nr 19696), SEJJJ sp. z o.o.
201 audytów w terenie i 8 900+ świadectw. Audyt ustawowy robimy jako podmiot niezależny od audytowanej firmy. Przy dużych zakładach najpierw siadam z fakturami, bo to one rozstrzygają, czy w ogóle jest o czym rozmawiać.
Pytania i odpowiedzi
Kto musi zrobić audyt energetyczny przedsiębiorstwa?
Dziś duży przedsiębiorca: co najmniej 250 pracowników średniorocznie albo obrót netto powyżej 50 mln euro i aktywa powyżej 43 mln euro, w jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych. Mały lub średni przedsiębiorca jest wyłączony. Po nowelizacji (UC77) każdy, kto zużywa średnio ponad 10 TJ rocznie.
Ile to jest 10 TJ i jak to policzyć?
10 TJ to 10 000 GJ, czyli ok. 2 778 MWh. Sumujesz prąd (1 MWh = 3,6 GJ), gaz, ciepło sieciowe i paliwa w transporcie (olej napędowy ok. 0,036 GJ/l). Przeliczenie z faktur robimy bez opłat.
Jaka jest kara za brak audytu energetycznego?
Zgodnie z art. 39 ustawy Prezes URE może nałożyć karę do 5% przychodu przedsiębiorcy z poprzedniego roku. Kara grozi za brak audytu i za niezawiadomienie URE w ciągu 30 dni od jego zakończenia.
Od kiedy obowiązuje próg 10 TJ?
Projekt nowelizacji zakładał 11 października 2026 r., ale we wrześniu 2026 ustawa nadal jest w procesie legislacyjnym i ten termin nie zostanie utrzymany. Finalizacji spodziewamy się pod koniec 2026 roku. Do tego czasu obowiązuje kryterium dużego przedsiębiorcy.
Czy ISO 50001 zwalnia z audytu ustawowego?
Tak, jeśli w ramach systemu zarządzania energią (ISO 50001) lub środowiskowego (EMAS) przeprowadzono audyt energetyczny zgodny z art. 37 ustawy. Sam certyfikat bez audytu nie zwalnia.
Czy audyt ustawowy może zrobić własny dział techniczny?
Nie. Ustawa wymaga podmiotu niezależnego od audytowanego przedsiębiorcy, z wiedzą i doświadczeniem zawodowym w takich audytach. Dział techniczny może przygotować dane i podliczniki, ale raport musi pochodzić od zewnętrznego audytora.
Sprawdź, czy próg 10 TJ Cię dotyczy
Wyślij faktury za media i paliwo z ostatniego roku. W ciągu 24 godzin dostaniesz przeliczenie na TJ, informację o obowiązku i wycenę audytu ustawowego. Bez opłat za sprawdzenie.
