Powierzchnia ogrzewana a użytkowa: garaż, piwnica i poddasze
Powierzchnia ogrzewana Af, użytkowa i zabudowy mogą się różnić. Sprawdź, jak opisać garaż, piwnicę oraz poddasze i przygotować dane do świadectwa.
Powierzchnia użytkowa z projektu, powierzchnia zabudowy z mapy i powierzchnia ogrzewana do świadectwa mogą mieć różne wartości. Każda opisuje coś innego. Dlatego liczby z ogłoszenia sprzedaży albo aktu notarialnego nie powinno się automatycznie przepisywać do pola Af.
Af oznacza powierzchnię pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza. Ustalenie jej wymaga dwóch informacji: wymiarów przestrzeni wewnątrz budynku oraz określenia, która część jest ogrzewana lub chłodzona. Ma to znaczenie szczególnie w domach z garażem, piwnicą i poddaszem ze skosami.
Trzy powierzchnie, trzy różne pytania
| Wielkość | Co opisuje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Powierzchnia zabudowy | W uproszczeniu rzut budynku na teren według przyjętych zasad pomiaru | Obrys po zewnętrznej stronie ścian nie jest sumą powierzchni pomieszczeń |
| Powierzchnia użytkowa | Część powierzchni związana z przeznaczeniem budynku, ustalona według określonej podstawy | Sprawdź metodę i datę pomiaru, zwłaszcza sposób ujęcia skosów i pomieszczeń pomocniczych |
| Powierzchnia o regulowanej temperaturze Af | Ogrzewana lub chłodzona powierzchnia kondygnacji netto przyjmowana do obliczeń energetycznych | Potrzebne są rzeczywiste granice i sposób użytkowania stref; sama nazwa pomieszczenia ich nie określa |
Definicję powierzchni o regulowanej temperaturze podaje § 2 pkt 17 rozporządzenia dotyczącego metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej. Odsyła ona do Polskiej Normy dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych. Powierzchni całkowitej, użytkowej i Af nie należy traktować jak trzech nazw tego samego parametru.
Dlaczego od obrysu z mapy nie wystarczy odjąć 10%?
Powierzchnia zmierzona po zewnętrznym obrysie zawiera miejsca zajęte przez ściany. Nie pokazuje też wewnętrznych podziałów ani tego, czy część parteru pozostaje nieogrzewana. Uniwersalny procent odjęty „na mury” nie uwzględni grubości przegród i kształtu budynku.
Przykład geometryczny: prostokątna kondygnacja ma wymiary zewnętrzne 10 × 12 m, czyli 120 m². Przy ścianach zewnętrznych o grubości 40 cm prostokąt wewnątrz nich ma 9,2 × 11,2 m, czyli 103,04 m². To dopiero powierzchnia wewnątrz ścian zewnętrznych, przed rozliczeniem ścian wewnętrznych i innych wyłączeń właściwych dla pomiaru netto. Nie jest jeszcze gotowym wynikiem Af.
W budynku z wykuszami, dobudowanym garażem i różnymi grubościami ścian podobny rachunek trzeba rozbić na części. Rzut z wymiarami pozwala zrobić to dokładniej niż sam widok dachu na zdjęciu lotniczym.
Garaż i piwnica: liczy się stan rzeczywisty
Nie każdy garaż jest nieogrzewany, a nie każda piwnica znajduje się poza strefą ogrzewaną. Audytor energetyczny sprawdza instalację, funkcję pomieszczenia, temperaturę przyjmowaną w obliczeniach oraz przegrody oddzielające je od pozostałych części domu. Ogrzewany garaż może tworzyć inną strefę temperaturową niż pomieszczenia mieszkalne.
Przekaż osobno informację o ogrzewaniu garażu i o pokoju nad nim. Ciepły pokój nad zimnym garażem nie powoduje, że garaż staje się powierzchnią ogrzewaną. W takim układzie znaczenie ma strop oddzielający te przestrzenie i jego izolacja.
Podobnie z piwnicą. Brak grzejnika jest ważną informacją, ale sam nie rozstrzyga całego modelu cieplnego. Napisz, czy są tam źródła ciepła, nieizolowane przewody, drzwi do domu i izolacja stropu. Kotłownia wymaga własnego opisu: obecność kotła nie oznacza automatycznie, że pomieszczenie ma takie same warunki jak salon.
Balkon i otwarty taras nie są wnętrzem o regulowanej temperaturze. Zabudowany balkon również trzeba ocenić zgodnie z jego rzeczywistym stanem, zakresem opracowania i sposobem użytkowania, zamiast dopisywać jego metraż na podstawie samej zabudowy szybami.
Poddasze ze skosami: mały metraż użytkowy nie opisuje całej geometrii
Na poddaszu powierzchnia po podłodze może być znacznie większa niż metraż użytkowy wykazany w konkretnym zestawieniu. Powodem bywają redukcje związane z wysokością pomieszczeń. Nie przenoś takiego wyniku do świadectwa bez sprawdzenia podstawy pomiaru. Zasady stosowane w projekcie budowlanym, rozliczeniu lokalu czy innej ewidencji trzeba odnieść do metodologii danego opracowania.
Do oceny poddasza prześlij rzut po podłodze i przekrój z wysokościami. Zaznacz ściany kolankowe, skosy, otwór schodowy oraz ścianki odcinające niskie przestrzenie. Na zdjęciach pokaż, gdzie rzeczywiście przebiega ocieplenie: w połaci dachu, nad sufitem, w ściankach czy w stropie.
Przestrzeń za zabudową może należeć do innej części modelu niż pokój przed nią. Sama fotografia wykończonego skosu nie pozwala tego pewnie ustalić. Dlatego nie ma jednej odpowiedzi „całe poddasze” albo „tylko część, w której można stanąć”, poprawnej dla każdego domu.
Przykład sumowania powierzchni ogrzewanej
Załóżmy, że po pomiarze i określeniu granic stref uzyskano poniższe powierzchnie netto. Wartość poddasza w tabeli jest już wynikiem właściwego pomiaru, a nie powierzchnią przepisaną z ogłoszenia. To przykład poglądowy, nie inwentaryzacja konkretnego budynku.
| Część domu | Powierzchnia przyjęta w przykładzie | Ujęcie w sumie Af |
|---|---|---|
| Ogrzewane pomieszczenia parteru | 82 m² | 82 m² |
| Ogrzewany garaż, osobna strefa | 18 m² | 18 m² |
| Ogrzewane pomieszczenia poddasza | 46 m² | 46 m² |
| Nieogrzewana piwnica | 30 m² | 0 m² |
| Suma | 176 m² ujętych w zestawieniu | 146 m² Af |
Piwnica pozostaje częścią budynku i wpływa na warunki wymiany ciepła, mimo że nie dodaliśmy jej do Af. Model musi nadal uwzględniać przegrody oddzielające ją od ogrzewanych pomieszczeń. Sama suma metrów nie zastępuje tego podziału.
Jak metraż wpływa na wskaźniki i kubaturę?
Wskaźniki rocznego zapotrzebowania na energię w świadectwie są odnoszone do powierzchni. Zmiana mianownika wpływa więc na liczbę wyrażoną w kWh/(m²·rok). Ale błędny metraż może zmienić także geometrię przegród, kubaturę oraz obliczenia ogrzewania i wentylacji. Dlatego nie można poprawić wyniku przez samo podzielenie go przez inną powierzchnię.
W rzeczywistym przykładzie opublikowanym na naszym blogu dom z pompą ciepła ma EK 17,77 kWh/(m²·rok) i powierzchnię opisywaną w przybliżeniu jako 176 m². Iloczyn wynosi około 3130 kWh rocznie w zakresie uwzględnionym w świadectwie. To przybliżenie na podstawie zaokrąglonej powierzchni, nie odczyt licznika ani prognoza całego rachunku. Zobacz dane i ograniczenia tego przykładu.
Co przesłać do świadectwa albo audytu energetycznego?
- Rzuty wszystkich kondygnacji z wymiarami wewnętrznymi i grubościami ścian, jeśli są znane.
- Przekroje lub pomiary wysokości, szczególnie na poddaszu.
- Listę pomieszczeń z opisem ogrzewania i chłodzenia, w tym garażu, piwnicy i kotłowni.
- Informację, gdzie znajduje się ocieplenie i które przestrzenie są odcięte od części mieszkalnej.
- Opis zmian względem projektu oraz zdjęcia miejsc, które budzą wątpliwości.
Jeżeli projekt pokazuje nieużytkowy strych, a dziś są tam ogrzewane pokoje, napisz o tym wprost. Tak samo przy adaptacji garażu albo dobudowie. Charakterystyka energetyczna budynku powinna opisywać właściwy stan, a nie historyczny rysunek.
Pełny zakres dokumentacji dla domu znajdziesz w ofercie świadectwa energetycznego domu. Gdy opracowanie ma służyć planowaniu termomodernizacji, sprawdź zakres audytu energetycznego budynku. W obu przypadkach zacznij od opisania pomieszczeń i ich granic; dopiero z tego powstaje poprawny metraż.
