Instrukcja audytu energetycznego: krok po kroku do oszczędności

Audyt energetyczny nie jest opisem budynku, tylko rachunkiem porównawczym. Sens ma wtedy, gdy zestawia stan obecny z kilkoma wariantami usprawnień i pokazuje, który zwraca się najszybciej. Cała procedura służy zebraniu danych do tego rachunku.

Krok 1. Dane wejściowe

Potrzebne są trzy zestawy. Geometria: rzuty, przekroje, wymiary zewnętrzne, powierzchnie okien. Konstrukcja przegród: układ warstw, grubości, materiały, rok wykonania ocieplenia. Instalacje: rodzaj i moc źródła ciepła, sposób przygotowania ciepłej wody, typ wentylacji, obecność automatyki. Przy nowszych budynkach większość tego jest już w projektowanej charakterystyce energetycznej.

Do tego zużycie z dwóch albo trzech ostatnich sezonów, koniecznie w jednostkach paliwa, nie w złotówkach. Ceny zmieniają się z roku na rok, a metry sześcienne gazu i tony węgla dają podstawę porównywalną w czasie.

Krok 2. Bilans stanu istniejącego

Z tych danych liczy się straty przez przegrody, przez wentylację i przez mostki cieplne, a potem odejmuje zyski słoneczne i bytowe. Różnica to zapotrzebowanie na energię użytkową. Dopiero po nałożeniu sprawności instalacji powstaje energia końcowa, ta faktycznie kupowana. Zasady tych obliczeń rozbieramy szerzej przy okazji charakterystyki energetycznej budynków.

Tutaj wychodzi zwykle pierwsza niespodzianka. W domach z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wentylacja grawitacyjna razem z nieszczelną stolarką potrafi odpowiadać za jedną trzecią strat, a właściciel jest przekonany, że problemem są ściany.

Krok 3. Inwentaryzacja tego, czego nie ma w papierach

Projekt opisuje zamiar sprzed lat. Weryfikuje się grubość ocieplenia, rzeczywisty typ okien, stan komina i przewodów wentylacyjnych oraz przebudowy: zabudowany taras, zaadaptowane poddasze, dobudowany garaż. To najbardziej pracochłonny etap i to on odróżnia audyt od kalkulatora internetowego. Jak wygląda od strony właściciela, opisuje osobny poradnik o przygotowaniu do audytu, a normy odniesienia zbieramy w tekście o świadectwie a standardzie budownictwa.

Krok 4. Warianty usprawnień

Każde usprawnienie opisuje się trzema liczbami: kosztem, roczną oszczędnością energii i wynikającym z nich czasem zwrotu. Potem układa się je w warianty, bo część usprawnień wyklucza się nawzajem, a część wzmacnia. Ocieplenie ścian obniża zapotrzebowanie, więc pozwala dobrać mniejsze i tańsze źródło ciepła; odwrotna kolejność kończy się przewymiarowaną pompą w nieocieplonym budynku.

Wariant optymalny nie jest tym najgłębszym. Zwykle jest tym, po którym kolejne złotówki nakładu przestają się zwracać w rozsądnym czasie. Co z tego wychodzi przy remoncie, pokazujemy na przykładach w tekście o energooszczędnych remontach.

Krok 5. Raport

Raport zawiera bilans stanu obecnego, zestawienie wariantów z kosztami i oszczędnościami, wskazanie wariantu optymalnego oraz harmonogram prac. Przy wniosku o dofinansowanie forma bywa narzucona przez program i wtedy audyt musi trzymać się jego wzoru. Po co w ogóle wykonuje się to opracowanie, tłumaczymy w tekście o celu audytu energetycznego, a jego rolę przy dotacjach w tekście o audycie a wysokości dofinansowania.

Audyt do programu Czyste Powietrze wykonujemy od 1400 zł netto, zdalnie, w całej Polsce; takich opracowań mamy za sobą 200. Pozostałe wpisy o audytach są na blogu serwisu certyfikatujakuba.pl.

Od instrukcji do zlecenia

Znajomość etapów przydaje się głównie do jednego: żeby wiedzieć, czego wymagać od wykonawcy i w którym momencie zadać pytanie. Raport bez wariantów usprawnień z policzonym zwrotem jest opisem budynku, nie audytem.

• ile kosztuje taki audyt i co wpływa na cenę
• jakie dane zebrać przed inwentaryzacją
• na co patrzeć przy wyborze wykonawcy
• co zrobić, gdy po audycie zmieni się zakres prac
• co obejmuje audyt energetyczny budynku

Pytania o przebieg audytu

Ile wariantów usprawnień powinien zawierać raport?

Więcej niż jeden, bo sens audytu polega na porównaniu. Standardowo liczy się wariant minimalny, wariant najlepszy pod względem zwrotu i wariant najgłębszej termomodernizacji. Dopiero zestawienie pokazuje, gdzie kończy się opłacalność.

Czy termowizja wchodzi w skład każdego audytu?

Nie zawsze. Kamera pomaga zlokalizować mostki cieplne i nieszczelności, ale wymaga odpowiedniej różnicy temperatur, więc latem mija się z celem. Przy budynkach z niejasną historią ociepleń zamawiamy ją osobno.

Co zrobić, gdy inwentaryzacja nie zgadza się z projektem?

Podstawą obliczeń jest stan faktyczny. Rozbieżności zdarzają się często, zwłaszcza przy domach rozbudowywanych systemem gospodarczym. Audytor opisuje wtedy, skąd wziął dane, żeby przy rozliczeniu nie było pytań.

Czym kończy się audyt budynku już ocieplonego?

Zwykle rekomendacją po stronie instalacji: źródło ciepła, regulacja, wentylacja z odzyskiem. Bywa też, że wynik brzmi „na razie nie ma sensu nic robić” i to również jest odpowiedź, za którą się płaci.