Nowe Warunki Techniczne 2026: zmiany i rozwiązania dla domu

Nowe Warunki Techniczne dla budynków nadal są projektem. Nie zaczęły obowiązywać automatycznie 20 września 2026 r. Od tej daty działa natomiast rozwiązanie pozwalające przez 18 miesięcy stosować dotychczasowe przepisy w przypadkach wskazanych w Prawie budowlanym. Dla osoby planującej dom pierwsze pytanie brzmi więc: na jakiej podstawie przygotować dokumentację i czy trzeba złożyć oświadczenie inwestora?

W części energetycznej projektu podstawowe limity izolacyjności ścian, dachu i okien pozostają takie jak dotychczas. Zmieniają się natomiast m.in. wymagania odzysku ciepła z wentylacji i przyszły limit EP. Poniżej porównujemy te zapisy dla domu jednorodzinnego oraz pokazujemy rozwiązania, które można sprawdzić w projekcie.

Stan sprawdzony 28 września 2026 r. Poniżej oddzielamy przepisy już przyjęte od rozwiązań z projektu rozporządzenia z 6 sierpnia 2026 r.

Nowe Warunki Techniczne: co wydarzyło się we wrześniu 2026 roku?

Źródłem porównania jest projekt Ministra Finansów i Gospodarki z 6 sierpnia 2026 r. (DOCX) w RCL, obejmujący warunki techniczne budynków, ich usytuowanie i użytkowanie budynków mieszkalnych. Po stronie dotychczasowych WT sprawdziliśmy rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r., tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225 (PDF) oraz późniejsze zmiany: poz. 2442 z 2023 r., poz. 474 i poz. 726 z 2024 r. Te nowelizacje nie zmieniły porównywanych niżej limitów U, EP i odzysku ciepła. Stosowanie dotychczasowych przepisów po wrześniu 2026 r. trzeba rozpatrywać wraz z ustawowymi przepisami przejściowymi.

W starszych zapowiedziach nowych WT pojawiała się data 20 września. Taki termin wpisano również do § 395 sierpniowego projektu rozporządzenia. Data w projekcie nie jest jednak datą wejścia w życie wydanego aktu.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii w komunikacie z 18 września 2026 r. potwierdziło dalsze prace nad rozporządzeniem. Podstawę stosowania dotychczasowych regulacji określają art. 102a–102c Prawa budowlanego, dodane ustawą z 31 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 1161. Przepis dodający te artykuły wszedł w życie 2 września, wcześniej niż pozostała część nowelizacji.

Nie oznacza to dowolnego wyboru wersji wymagań. Trzeba ustalić, czy konkretna inwestycja lub rodzaj robót mieści się w przepisie przejściowym, a przy dokumentacji objętej art. 102a złożyć wymagane oświadczenie.

Przepisy przejściowe: projekt domu, pozwolenie na budowę i zgłoszenie

W dokumentacji spotkasz skróty PZT i PAB. PZT to projekt zagospodarowania działki lub terenu, a PAB to projekt architektoniczno-budowlany. Przepis przejściowy wskazuje, kiedy te części dokumentacji mogą opierać się na dotychczasowych Warunkach Technicznych.

Okres wskazany w tych artykułach wynosi 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Przy rozpoczętym postępowaniu znaczenie mają jego rodzaj, daty i dokumenty już złożone. Sama data zakupu gotowego projektu nie rozstrzyga, jakie przepisy zastosować do całego zamierzenia.

Sposób złożenia oświadczenia ustal z organem prowadzącym sprawę. W przypadku nietypowej inwestycji sprawdź konkretną podstawę prawną, zanim zastosujesz regułę opisaną dla projektu domu.

Ściany, dach i okna: które wymagania pozostają bez zmian?

Porównanie załącznika nr 2 do dotychczasowych WT z załącznikiem nr 7 do projektu nie pokazuje zaostrzenia poniższych limitów. Dla przegród nieprzezroczystych chodzi o współczynnik U_C, czyli U z wymaganymi poprawkami; dla okien i drzwi o parametr całego wyrobu. Wiersze ścian, dachów, podłóg i okien dotyczą pomieszczeń o temperaturze obliczeniowej co najmniej 16°C.

W projekcie nie zapisano jednej obowiązkowej grubości styropianu czy wełny. Grubość wynika z warstw przegrody i ich obliczeniowych współczynników przewodzenia ciepła λ. Fotowoltaika ani pompa ciepła nie zastąpią sprawdzenia U ściany.

Przykłady izolacji i stolarki do sprawdzenia w projekcie

Przykład obliczeniowy ściany: mur 24 cm o przyjętym λ = 0,25 W/(m·K), izolacja o λ = 0,036 W/(m·K) oraz opory przejmowania ciepła R_si + R_se = 0,17 m²·K/W. Pomijamy tynki i poprawki. Ze wzoru U = 1 / (0,17 + 0,24/0,25 + d/0,036) otrzymujemy:

To wynik wyłącznie dla podanych założeń. Przy innym murze lub λ ta sama grubość da inny wynik. Projektant uwzględnia m.in. łączniki i ewentualne pustki w izolacji. Osobno trzeba rozwiązać mostki przy wieńcach, nadprożach, balkonach i połączeniu z fundamentem oraz sprawdzić ryzyko kondensacji.

Dla dachu poglądowa ciągła warstwa izolacji 30 cm o λ = 0,036, przy sumie pozostałych oporów 0,14 m²·K/W, daje U około 0,118 W/(m²·K). Nie jest to wynik dachu z wełną wyłącznie między krokwiami: udział drewna i nieciągłości zmienia obliczenie. Warstwa podkrokwiowa albo nadkrokwiowa może ograniczyć ten problem. W podłodze na gruncie trzeba dodatkowo uwzględnić geometrię, grunt i izolację obwodową, więc nie dobieramy jej grubości przez przepisanie przykładu ściany.

Przy zakupie okien porównuj U_w całego okna dla zamawianego rozmiaru, nie samo U_g szyby. Przykładowe okno pionowe o U_w = 0,80 spełnia liczbowy limit 0,90, ale montaż nadal wymaga poprawnego uszczelnienia i rozwiązania ościeża. Sam zapis „pakiet trzyszybowy” nie potwierdza tego parametru.

Wentylacja: próg 250 m³/h i większa sprawność odzysku

To porównanie zapisów WT, a nie wszystkich przepisów dotyczących wprowadzania central wentylacyjnych na rynek. W obu wersjach przewidziano odstępstwo dla wskazanych instalacji używanych krócej niż 1000 godzin w roku. Nie oznacza ono automatycznego wyjątku dla całorocznie użytkowanego domu.

Dla projektowanej instalacji nawiewno-wywiewnej o wydajności 300 m³/h rozwiązaniem jest centrala z udokumentowaną sprawnością temperaturową spełniającą właściwy próg. Trzeba sprawdzić warunki, dla których producent podaje sprawność, zużycie energii wentylatorów, odszranianie, izolację kanałów i regulację przepływów. Reklamowe „odzysk do 95%” nie opisuje rocznego działania całego systemu.

Zmiana progu nie jest nakazem rekuperacji w każdym domu. Dotyczy wskazanego rodzaju instalacji. Wentylację dobiera się do wymaganych strumieni powietrza; nie należy zaniżać ich tylko po to, aby znaleźć się poniżej 250 m³/h.

Warto też zaprojektować szczelną warstwę powietrzną i sprawdzić ją badaniem. Dotychczasowy załącznik nr 2 i projektowany załącznik nr 7 zalecają n₅₀ < 1,5 h⁻¹ przy wentylacji mechanicznej lub klimatyzacji oraz < 3,0 h⁻¹ przy grawitacyjnej lub hybrydowej. Są to zalecenia szczelności, nie nowy powszechny obowiązek wykonania testu.

Sterowanie ogrzewaniem i ochrona przed przegrzewaniem

Automatyczna regulacja temperatury pomieszczeń występuje już w dotychczasowym § 135. Projektowany § 134 ust. 6–7 dodaje wprost zapewnienie równowagi hydraulicznej oraz, w budynku mieszkalnym, monitorowanie sprawności instalacji, sterowanie wytwarzaniem, dystrybucją, magazynowaniem i zużyciem energii oraz reagowanie na sygnały zewnętrzne.

Praktyczny zestaw do zaprojektowania to regulacja obiegów i przepływów, sterownik źródła ciepła oraz pomiar pozwalający oceniać zużycie i pracę instalacji. Przy pompie ciepła układ może wykorzystywać pomiar dostarczonego ciepła i pobranego prądu. Projektant musi potwierdzić, że funkcje urządzeń łącznie spełniają wymagania; sama aplikacja pokazująca temperaturę nie wystarcza. Sterowanie pokojowe trzeba też pogodzić z minimalnym przepływem wymaganym przez źródło ciepła.

Ochrona przed przegrzewaniem również nie pojawia się dopiero teraz. W obu zestawach przepisów limit łącznej przepuszczalności energii słonecznej przez okno z osłoną wynosi w lecie 0,35, z wyjątkami określonymi w załączniku. W projekcie oznaczono go jako g_tot. Przykład: szyba o g = 0,50 i osłona o f_C = 0,60 dają g_tot = 0,30. Taki zestaw spełnia ten konkretny warunek liczbowy; parametry trzeba potwierdzić dla wybranego zestawu. Żaluzje zewnętrzne, rolety lub odpowiednio zaprojektowane zacienienie warto rozpatrzyć przed doborem klimatyzacji.

Czy limit EP dla domu spadł już z 70 do 63?

Nie na podstawie samego projektu nowych WT. W dotychczasowych wymaganiach dla domu jednorodzinnego wartość cząstkowa EP_H+W wynosi 70 kWh/(m²·rok). Obejmuje ogrzewanie, wentylację i przygotowanie ciepłej wody. Nowy projekt zachowuje tę wartość w pierwszym okresie i przewiduje 63 kWh/(m²·rok) od 1 stycznia 2030 r. dla tej kategorii budynków.

To nie jest tabela klas energetycznych ani prognoza rachunków. Przy chłodzeniu trzeba sprawdzić dodatkowy składnik EP, a dla innych funkcji budynku obowiązują inne zasady. Również poprawny wynik EP nie zastępuje spełnienia wymagań izolacyjności przegród. Podstawą porównania są dotychczasowe WT, w szczególności § 328–329, oraz projekt rozporządzenia z 6 sierpnia 2026 r. (DOCX).

W osobnym poradniku wyjaśniamy różnice między EP, EK i EU. W projekcie domu potrzebny jest bilans obliczeń dla konkretnych przegród i instalacji, a nie wybór urządzenia wyłącznie na podstawie ogólnego hasła o WT.

Fotowoltaika i ogrzewanie: co jest dopiero planowane?

Projekt przewiduje osobny dział o wykorzystaniu energii słonecznej. W § 358 ust. 3 mowa o wyposażeniu budynku mieszkalnego oraz wskazanego zadaszonego stanowiska postojowego w urządzenia lub instalacje wytwarzające z promieniowania słonecznego energię elektryczną albo ciepło. Dla tego ustępu projekt podaje 31 grudnia 2029 r.

Nie jest to obowiązek montażu fotowoltaiki w każdym domu od 2026 roku. Po pierwsze, omawiamy projekt, którego treść i terminy mogą ulec zmianie. Po drugie, jego zapis nie ogranicza się do produkcji prądu. Po trzecie, zastosowanie przyszłych wymagań trzeba będzie ocenić według ostatecznego zakresu rozporządzenia i jego przepisów przejściowych.

Podobnie należy czytać zapowiedzi standardu bezemisyjnego. W § 356 projektu wskazano m.in. brak emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych na miejscu i zasady zaopatrzenia budynku w energię. Nie wynika z tego, że już teraz każdy właściciel istniejącego domu ma wymienić kocioł gazowy na pompę ciepła. Decyzję dotyczącą ogrzewania oprzyj na potrzebach budynku, obliczeniach i przepisach właściwych dla swojej inwestycji.

Projekt dodaje też odrębny próg operacyjnych emisji gazów cieplarnianych. Dla domu jednorodzinnego wzór w § 356 to E_CO2,ZEB = 0,000274 × EP_ZEB + 0,0127 [t CO₂/(m²·rok)]. Przy progu EP_ZEB = 63 dla domu bez chłodzenia daje to około 0,030 t, czyli 30 kg CO₂/(m²·rok). To wartość graniczna z projektu, a nie obliczona emisja dowolnego domu z pompą ciepła. W dotychczasowym § 328–329 nie ma takiego dodatkowego progu. Trzeba więc sprawdzić osobno EP, emisje i dopuszczony sposób zaopatrzenia w energię.

Jakie ogrzewanie może pomóc spełnić wymagania?

Dla nowego domu punktem wyjścia jest bilans strat i zysków ciepła. Najpierw ogranicza się straty przez przegrody, mostki i wentylację, a następnie dobiera źródło ciepła, instalację odbiorczą i przygotowanie ciepłej wody. Udział c.w.u. oraz straty zasobnika i cyrkulacji mogą mieć duże znaczenie w dobrze ocieplonym domu.

Projekt nakazuje przy wskazanych instalacjach słonecznych rozważyć magazyn energii BESS. Nie jest to to samo co bezwarunkowy nakaz zakupu baterii. Dobór pojemności ma wynikać z profilu zużycia i produkcji.

Dlaczego dwie pompy ciepła mogą dać różny wynik EP?

Przykład poglądowy pokazujący rachunek, nie wynik dla konkretnego domu. Przyjmujemy 100 m² powierzchni o regulowanej temperaturze, 4500 kWh/rok energii użytkowej na ogrzewanie i wentylację, 2000 kWh/rok na c.w.u. oraz 300 kWh/rok prądu pomocniczego. Bez chłodzenia i bez PV. Nie doliczamy prądu urządzeń domowych. Zapotrzebowanie użytkowe jest założeniem przykładu; w projekcie trzeba je obliczyć z geometrii, przegród, klimatu i wentylacji.

W tabeli η_H i η_W oznaczają przyjęte do przykładu łączne sezonowe sprawności systemów ogrzewania i c.w.u. uwzględniające ich straty, z energią pomocniczą rozliczoną osobno. Nie są katalogowym COP w jednym punkcie pracy. Przy braku danych dostawcy stosujemy wartości nakładu z tabeli w rozporządzeniu metodologicznym zmienionym w 2023 r.: gaz 1,10, prąd z sieci 2,50. Dla przyszłego projektu trzeba sprawdzić także aktualną wówczas metodologię.

Rachunek: EP ≈ [(Q_H/η_H) × w_H + (Q_W/η_W) × w_W + E_pom × w_el] / A_f. Na przykład dla pierwszego wariantu pompy: [(4500/3,50 + 2000/2,50 + 300) × 2,50] / 100 = 59,6.

Ten przykład pokazuje, dlaczego trzeba dobierać cały układ i policzyć jego pracę. Wynik 59,6 nie potwierdza spełnienia U przegród, wymagań instalacyjnych, zaopatrzenia w energię ani progów emisji. Pełna zgodność powstaje z zestawu sprawdzonych warunków, nie z samej wartości EP.

Co przekazać projektantowi i osobie liczącej charakterystykę?

Najbardziej użyteczny komplet obejmuje aktualne rzuty i przekroje, opis przegród, parametry okien, ogrzewania, wentylacji oraz ciepłej wody. Dodaj datę i wersję projektu, informacje o złożonych wnioskach lub zgłoszeniu oraz ustaloną podstawę wymagań. Przy zmianach w trakcie budowy przygotuj listę tego, co wykonano inaczej.

• Ustal podstawę prawną dokumentacji. Projektant powinien wiedzieć, według jakich wymagań przygotowuje projekt i czy inwestor korzysta z art. 102a.
• Sprawdź spójność części projektu. Podstawa przyjęta dla dokumentacji i obliczeń energetycznych nie może wynikać z dwóch różnych, przypadkowych zestawów założeń.
• Oddziel plan od stanu wykonanego. Zmiana wentylacji, okien lub źródła ciepła może wpływać na wynik, nawet gdy powierzchnia domu się nie zmieniła.

Projektowana charakterystyka energetyczna służy etapowi projektowania. Świadectwo energetyczne jest innym dokumentem i opisuje oceniany stan budynku. Zamówienie świadectwa nie zastępuje sprawdzenia projektu ani procedury dotyczącej zmian budowlanych.

Jeśli potrzebujesz obliczeń do projektu domu, sprawdź zakres opracowania projektowanej charakterystyki. Przekaż dokumentację i wymagania swojego projektanta, aby można było ustalić potrzebne dane przed rozpoczęciem obliczeń.

Przed złożeniem dokumentów sprawdź aktualny stan projektu w Rządowym Centrum Legislacji i akty ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Numer bieżącego projektu to 12412604; stanowi on kontynuację wcześniejszego projektu 12398903. Zmiany dotyczące konkretnego postępowania wymagają oceny jego dokumentacji.