Świadectwo energetyczne w przepisach: obowiązki i kary

Przepisy o świadectwach są krótkie, ale rozrzucone: ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, rozporządzenie o metodologii obliczeń i przepisy o rejestrze. Poniżej to, co z nich wynika dla właściciela mieszkania albo domu.
Kto może podpisać świadectwo
Uprawnienie ma osoba wpisana do wykazu prowadzonego przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Wpis oznacza numer, który widnieje na dokumencie: nasze świadectwa podpisuje audytor z wpisem MRiT nr 19696. Każdy gotowy dokument dostaje numer w centralnym rejestrze CHEB i od tej chwili da się go zweryfikować online. Świadectwo bez numeru z rejestru nie jest świadectwem. Kto i na jakiej podstawie wystawia dokument, rozpisuje tekst o tym, kto wydaje świadectwo energetyczne.
Trzy warianty dokumentu
Świadectwo sporządza się dla całego budynku, dla części budynku o jednakowej funkcji albo dla pojedynczego lokalu. W praktyce sprowadza się to do mieszkania w bloku, domu jednorodzinnego i lokalu usługowego. Różnią się zakresem danych: mieszkanie liczone jest z uwzględnieniem instalacji wspólnych, dom obejmuje wszystkie przegrody łącznie z dachem i podłogą na gruncie, a lokal usługowy dochodzi jeszcze o oświetlenie wbudowane i chłodzenie.
Osobną kategorią jest projektowana charakterystyka energetyczna, załącznik do projektu budowlanego. Opisuje budynek planowany, a nie istniejący. Rolę świadectwa przy wnioskach dotacyjnych tłumaczy tekst o świadectwie w programie Czyste Powietrze.

Jakie dane trzeba podać
Powierzchnia użytkowa i kubatura, rok budowy, materiał i grubość ścian, rodzaj oraz grubość docieplenia, typ okien, źródło ciepła z rokiem produkcji, sposób przygotowania ciepłej wody i rodzaj wentylacji. Przy mieszkaniu dochodzi położenie lokalu w bryle budynku, bo mieszkanie w środku bryły i mieszkanie na ostatnim piętrze w narożniku mają zupełnie inne straty.
Najczęstszy błąd w formularzach to powierzchnia przepisana z aktu notarialnego zamiast powierzchni ogrzewanej. Co przygotować przed zamówieniem, zbiera poradnik o tym, jak przygotować nieruchomość do certyfikatu.
Ceny i termin
Mieszkanie 179 zł, dom 379 zł, lokal usługowy 399 zł, projektowana charakterystyka 499 zł. Realizacja 24–48 h od kompletu danych, w całej Polsce, bez wizyty w lokalu. Wpis do CHEB i faktura VAT w cenie, poprawki po stronie wykonawcy.
Kiedy dokument nie jest potrzebny
Ustawa wymienia wyjątki, między innymi budynki wolnostojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2, obiekty przemysłowe i gospodarcze bez instalacji zużywających energię na cele ogrzewania oraz budynki użytkowane nie dłużej niż cztery miesiące w roku. Pełna lista: kiedy certyfikat energetyczny nie jest wymagany.

Zamówienie prowadzi certyfikatujakuba.pl: świadectwa i audyty energetyczne online, obsługa w całej Polsce, także w Warszawie. Pozostałe teksty zebrane są w kategorii świadectwo energetyczne oraz na blogu.

Kara do 5000 zł to nie jedyny powód, dla którego brak świadectwa boli
Grzywna jest najbardziej medialna, w praktyce częściej dokucza co innego. Notariusz odnotowuje brak świadectwa w akcie, kupujący dostaje argument do negocjacji ceny, a portal ogłoszeniowy potrafi zdjąć ofertę bez podanych wskaźników. Kara pojawia się rzadko, przesunięta transakcja kosztuje od razu.
Obowiązek dotyczy sprzedaży, najmu i zakończenia budowy. Nie dotyczy sytuacji, w której mieszkasz we własnym domu i nic z nim nie robisz. Dokument jest ważny 10 lat, o ile w międzyczasie nie zmienisz źródła ciepła, stolarki ani izolacji. Podstawy prawne i praktyka rozkładają się na te teksty:
- kto ponosi odpowiedzialność za treść dokumentu
- jawny wykaz osób uprawnionych
- procedura wymagana przepisami
- zdalne uzyskanie świadectwa
- opis świadectwa dla mieszkania
Przepisy w pytaniach
Kto płaci karę przy akcie notarialnym: sprzedający czy pośrednik?
Obowiązek spoczywa na zbywcy albo wynajmującym. Pośrednik odpowiada wobec klienta na zasadach swojej umowy, nie zamiast właściciela nieruchomości.
Czy w ogłoszeniu sprzedaży trzeba podać wskaźnik EP?
Jeżeli świadectwo dla lokalu istnieje, wskaźniki z niego podaje się w materiałach reklamowych. Dlatego dokument lepiej mieć przed publikacją ogłoszenia, a nie dzień przed podpisaniem umowy.
Czy budynek zabytkowy jest zwolniony z obowiązku?
Ustawa przewiduje wyłączenia, między innymi dla obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz budynków wolnostojących o powierzchni poniżej 50 m². Przypadki graniczne rozstrzyga się po sprawdzeniu wpisu i przeznaczenia obiektu.
A dom, w którym mieszkam i którego nie sprzedaję?
Wtedy świadectwo nie jest wymagane. Bywa jednak przydatne przy wniosku o dofinansowanie albo przy ustalaniu kolejności prac, bo pokazuje, gdzie budynek naprawdę traci energię.
Świadectwo energetyczne a ustawa o charakterystyce energetycznej budynków
Obowiązek świadectwa charakterystyki energetycznej reguluje ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, którą znowelizowano 28 kwietnia 2023 r. To właśnie ta nowelizacja zniosła wcześniejsze wyłączenia i rozszerzyła obowiązek przekazania świadectwa przy każdej sprzedaży i wynajmie nieruchomości — także dla budynków oddawanych do użytkowania.
Co dokładnie nakazuje ustawa
Sprzedający lub wynajmujący ma obowiązek przekazać nabywcy lub najemcy świadectwo (albo jego kopię) najpóźniej przy zawarciu umowy. Notariusz odnotowuje w akcie notarialnym fakt przekazania świadectwa, a jego brak może skutkować grzywną. Świadectwo sporządza osoba z uprawnieniami wpisana do wykazu Ministerstwa Rozwoju i Technologii, a dokument trafia do Centralnego Rejestru Charakterystyki Energetycznej Budynków.
Ważność i zakres
Świadectwo jest ważne 10 lat. Ustawa obejmuje budynek lub część budynku, także lokal usługowy, przeznaczone na sprzedaż lub wynajem; określa też metodologię wyznaczania charakterystyki energetycznej w oparciu o zapotrzebowanie na energię.
Potrzebujesz świadectwa zgodnego z ustawą? Zamów u uprawnionego audytora →
