Świadectwo energetyczne a wymagania UE – Co musisz wiedzieć

Nagłówki o unijnych wymaganiach brzmią, jakby Bruksela wysyłała pisma do właścicieli domów. Tak to nie działa, a różnica jest praktyczna, bo decyduje o tym, kiedy naprawdę trzeba coś zrobić.

Dyrektywa nie obowiązuje właściciela wprost

Dyrektywa wiąże państwo członkowskie co do celu i zostawia mu wybór środków. Polska dostaje termin na wdrożenie jej treści do prawa krajowego. Dopiero ustawa i wydane na jej podstawie rozporządzenie tworzą obowiązek, który egzekwuje urząd i który notariusz odnotowuje w akcie. Podstawą jest dziś ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków wraz z rozporządzeniem o metodologii wyznaczania charakterystyki.

Stąd rozjazd między tym, co czyta się w mediach, a tym, co trzeba mieć w teczce przy sprzedaży. Zapowiedź z Brukseli i obowiązek w Polsce dzieli zwykle rok albo dwa.

Co zapowiada nowelizacja EPBD

Cztery rzeczy powtarzają się w kolejnych wersjach: klasy energetyczne budynków w skali literowej, nowy wzór świadectwa z szerszym zakresem danych, minimalne standardy charakterystyki dla najgorzej wypadającej części zasobu oraz stopniowe odchodzenie od kotłów na paliwa kopalne w nowych budynkach. To kierunek, a nie data w kalendarzu polskiego właściciela.

Kierunek jest przy tym dość pewny, bo wynika z celu klimatycznego przyjętego dla całej Unii. Kto planuje remont w perspektywie dekady, może to traktować jako założenie do rachunku. Kto sprzedaje mieszkanie w tym kwartale, nie musi się tym przejmować wcale. Szerzej piszemy o tym we wpisie o proponowanych zmianach w certyfikatach.

Co obowiązuje w Polsce dzisiaj

Świadectwo charakterystyki energetycznej przy sprzedaży i przy zawarciu umowy najmu, od 28 kwietnia 2023 roku. Przekazanie dokumentu nabywcy notariusz odnotowuje w akcie, a jego brak to grzywna do 5000 zł. Ważność 10 lat. W dokumencie wskaźniki EU, EK i EP oraz numer nadany w rejestrze CHEB. Co się dzieje przy spóźnieniu, opisaliśmy w tekście o niedotrzymaniu terminu.

Czego natomiast nie ma: obowiązku cyklicznych audytów energetycznych dla domu jednorodzinnego. Obowiązkowy audyt co cztery lata dotyczy dużych przedsiębiorstw i wynika z ustawy o efektywności energetycznej, a nie z przepisów o świadectwach. Dla właściciela domu audyt pozostaje narzędziem do policzenia opłacalności prac, nie powinnością wobec urzędu.

Nowy budynek musi zmieścić się w granicznym wskaźniku EP z warunków technicznych; wartości mieszczą się w przedziale od 70 do 120 kWh na metr kwadratowy rocznie, zależnie od rodzaju budynku. Sprawdza się to na etapie projektu, przez projektowaną charakterystykę energetyczną, a po zakończeniu budowy przez świadectwo. Cała ścieżka jest rozpisana w siedmiu krokach uzyskania świadectwa.

Skąd przekonanie, że mamy już klasy od A do G

W wielu państwach Unii świadectwo od lat ma literę na pierwszej stronie i tak wygląda na zdjęciach w artykułach. Polski dokument litery nie ma. Podaje wartość EP i pasek porównawczy. Kiedy klasy wejdą do polskiego prawa, obejmą świadectwa wystawiane po zmianie przepisów, a nie te już zarejestrowane. Związek wskaźnika z rachunkami rozbieramy w tekście o świadectwie a zużyciu prądu, to, co dokument daje właścicielowi poza transakcją, w tekście o jego znaczeniu, a stronę codzienną w tekście o wpływie na komfort mieszkania.

Co z tego wynika dla planującego remont

Nowe standardy będą liczone tą samą metodologią co dziś, więc usprawnienia obniżające EP teraz obniżą je również po zmianie wzoru dokumentu. Nic z tego, co zrobisz na przegrodach i na źródle ciepła, nie straci wartości. Które prace dają największy efekt, zestawiliśmy w tekście o poprawie efektywności energetycznej w domu.

Formalności załatwiamy zdalnie w całej Polsce, dokumenty wystawialiśmy już w 151 miejscowościach; jak to wygląda krok po kroku, opisuje wpis o świadectwie bez wychodzenia z domu. Częste potknięcia w zamówieniach zebraliśmy w tekście o błędach przy składaniu wniosku. Pozostałe wpisy są w dziale o świadectwach i na blogu serwisu certyfikatujakuba.pl.

Co unijne przepisy zmieniają dla właściciela w Polsce

Dyrektywa EPBD wyznacza kierunek, ale nie działa bezpośrednio. Obowiązki właściciela wynikają z polskiej ustawy o charakterystyce energetycznej budynków i dopóki się ona nie zmieni, świadectwo wygląda tak samo jak rok temu: wskaźniki EU, EK i EP, numer w rejestrze CHEB, ważność 10 lat.

Praktyczny wniosek jest prosty. Dokument wystawiony dziś zachowa ważność również po wdrożeniu nowych wzorów, bo przepisy nie unieważniają wstecz świadectw wydanych zgodnie z prawem. Jeśli sprzedajesz albo wynajmujesz, nie ma powodu czekać. Sam przebieg opisaliśmy w tekście o uzyskaniu świadectwa online, a formalną ścieżkę w opisie procedury krok po kroku.

Osobna sprawa to wiarygodność wykonawcy. Zanim zamówisz dokument, sprawdź, kto ma prawo wystawić świadectwo, i jak zweryfikować uprawnienia w wykazie MRiT. Przy mieszkaniu całość załatwia jeden formularz.

Dwa pytania o zmiany w przepisach

Czy klasy energetyczne A–G obowiązują już w Polsce?

Nie. To element nowelizacji EPBD, który wymaga wdrożenia do prawa krajowego. Na dziś obowiązującym parametrem pozostaje wskaźnik EP wyrażony w kWh na metr kwadratowy rocznie.

Czy świadectwo wystawione teraz trzeba będzie wymienić po zmianie przepisów?

Świadectwo zachowuje ważność 10 lat od wystawienia. Nowe wzory obejmą dokumenty sporządzane po ich wejściu w życie, a nie te już zarejestrowane. Wymiana staje się potrzebna wtedy, gdy zmienisz coś w budynku i dane przestaną odpowiadać stanowi faktycznemu.